Απορίες - Αλήθεια μπορούμε μόνοι μας;
Η Ανγκελα Μέρκελ το είπε – «τώρα η Ευρώπη πρέπει να πάρει τη μοίρα της στα χέρια της». Είναι όμως ρεαλιστικός ο στόχος; Μπορεί η Ευρώπη να μείνει «μόνη στο σπίτι»; Η Repubblica άνοιξε τον φάκελο αναζητώντας μια απάντηση.
ΑΜΥΝΑ. Υπήρχε μια εποχή, μετά την πτώση του τείχους του Βερολίνου, όπου πολλοί σκέπτονταν την Ευρώπη ως μια «χορτοφάγο δύναμη» – να ασκεί δηλαδή μια ηγεμονία βασισμένη στο λεγόμενο soft power. Κι έπειτα ήρθαν ο πόλεμος της Γιουγκοσλαβίας, αλλά και η ρωσική επέμβαση στην Ουκρανία για να αποδείξουν στην πράξη ότι η Ευρώπη συνέχιζε να ζει υπό αμερικανική προστασία. Γιατί; Και επειδή μια αυτόνομη ευρωπαϊκή άμυνα θα στοίχιζε πολύ. Είναι έτοιμοι οι ευρωπαίοι φορολογούμενοι να πληρώσουν τον λογαριασμό;
ΕΝΕΡΓΕΙΑ. Ενώ η Αμερική οδεύει προς την ενεργειακή αυτάρκεια, η Ευρώπη (με την μερική εξαίρεση της πυρηνικοποιημένης Γαλλίας) εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη Ρωσία, τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική. Επιπλέον, αυτός που εγγυάται την ασφάλεια των θαλάσσιων δρόμων, τόσο χάρις στη σχέση του με τη Σαουδική Αραβία όσο και με την παρουσία του Εκτου Στόλου στη Μεσόγειο και τον Περσικό Κόλπο, είναι και πάλι η Αμερική.
ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ. Δεν είναι μόνο ότι η κρίση του 2008 ανέδειξε το χάσμα ανάμεσα στον Βορρά και τον Νότο. Αντιμετωπίστηκε και με έναν τρόπο από το Βερολίνο, ο οποίος βύθισε τις μεσογειακές χώρες στην ύφεση. Θα εγκαταλείψει η γερμανική καγκελαρία το δόγμα της αυστηρής δημοσιονομικής πειθαρχίας; Εδώ να ληφθεί υπόψη ότι η Αμερική έχει ταχθεί υπέρ ενός πιο κεϊνσιανού μοντέλου που θα βοηθούσε τον Νότο να ανασάνει.
ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΕΜΠΟΡΙΟ. Η Γερμανία έχει εμπορικό πλεόνασμα που διαφυλάττει ως κόρη οφθαλμού και τα πηγαίνει καλά στον ανταγωνισμό με την Κίνα. Δεν μπορεί, ωστόσο, να ειπωθεί το ίδιο για τη Γαλλία ή την Ιταλία. Το πιο πιθανό σενάριο είναι ότι οι πιο αδύναμες οικονομίες της Ευρώπης θα μπουν στον πειρασμό να υιοθετήσουν τη γραμμή Τραμπ περί «αμοιβαιότητας» και «δίκαιου εμπορίου», ενώ η Γερμανία έχει συμφέρον να κινηθεί στην αντίθετη κατεύθυνση.
ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ. Εδώ τα πράγματα είναι φως φανάρι. Η προσφυγική κρίση αντιμετωπίστηκε τόσο ετεροβαρώς ώστε η Ευρώπη δείχνει κάθε άλλο παρά έτοιμη να «πάρει τη μοίρα της στα χέρια της» – τουλάχιστον σε αυτό το πεδίο.
ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑ. Από τις τρομοκρατικές επιθέσεις στο Παρίσι, τις Βρυξέλλες, τη Νίκαια, το Βερολίνο, αλλά και το Μάντσεστερ, αποδείχθηκε η έλλειψη συντονισμού ανάμεσα στις αρχές ασφαλείας των κρατών μελών της ΕΕ. Πού σκάλωσε το πράγμα; Στην αμοιβαία δυσπιστία και την γραφειοκρατική δυσπραγία. Πώς και πόσο γρήγορα μπορούν να ξεπεραστούν αυτά;
BREXIT. Γίνεται να οδηγείς και παράλληλα να στέλνεις καβγατζίδικα sms στην πρώην σύζυγό σου; Οι διαπραγματεύσεις για το Brexit θα απορροφήσουν τόση ενέργεια ώστε μοιάζει σχεδόν ακατόρθωτο να μπορέσει να καταρτίσει παράλληλα η ΕΕ το σχέδιο «μόνος στο σπίτι».
Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΣΟΚ. Αυτή λέει ότι η Ευρώπη θα υποχρεωθεί να κάνει το μεγάλο βήμα θέλοντας και μη εξαιτίας του απομονωτισμού των ΗΠΑ. Θα προσαρμοστεί δηλαδή στην πραγματικότητα. Θα μπορέσει, όμως, να αντιμετωπίσει επιτυχώς τους κλέφτες που θέλουν να μπουν μέσα και να τα κάνουν ρημαδιό; Η συνέχεια όχι στην οθόνη, αλλά την πραγματική ζωή.