Αυτοκρατορική αλαζονεία

Ολοένα και περισσότερο ο πόλεμος στο Ιράν καταδεικνύει την αλαζονεία της ισχύος που δεν συνδυάζεται με μια στρατηγική που να πατάει στην πραγματικότητα

Δεν ξέρω τι είχαν σκεφτεί και τι είχαν υπολογίσει στο επιτελείο της αμερικανικής κυβέρνησης όταν αποφάσισαν να προχωρήσουν στον πόλεμο στο Ιράν. Υποθέτω ότι διάφοροι θα ανέφεραν πόσο καλά τους πήγαν τα πράγματα στη Βενεζουέλα, θα υπογράμμιζαν ότι μετά τις πρώτες βόμβες ο λαός του Ιράν, που λίγο καιρό πριν είχε ξεσηκωθεί, θα έβγαινε ξανά στους δρόμους και θα ανέτρεπε το καθεστώς, θα εκτιμούσαν ότι η κατάρρευση του αντιπάλου θα ήταν γρήγορη και ο Αμερικανός Πρόεδρος θα μπορούσε να υποστηρίξει ότι κατάφερε αυτό που δεν τόλμησε κανένας Αμερικανός ηγέτης για δεκαετίες: να γονατίσει την Ισλαμική Δημοκρατία.

Μόνο που όλα αυτά, όπως αποδεικνύεται, ήταν πολύ περισσότερο ευσεβείς πόθοι παρά εκτιμήσεις που πατούσαν σε στέρεο έδαφος. Και το αποτέλεσμα είναι ένας πόλεμος που ήδη έχει διαρκέσει πολύ περισσότερο από όσο υπολόγιζαν, έχει ήδη κάνει αρκετά πιθανό το ενδεχόμενο παγκόσμιας ύφεσης, και βέβαια όχι μόνο δεν έχει καταφέρει να ανατρέψει το καθεστώς στο Ιράν, αλλά αντιθέτως στον βραχύ χρόνο το έχει κάνει ισχυρότερο. Γιατί μπορεί να έχει σκοτωθεί πλήθος ηγετών, να έχουν υπάρξει πλήγματα μεγάλα, αλλά έγινε σαφές ότι δεν υπήρχε κάποια εναλλακτική λύση για τη διακυβέρνηση, ούτε κάποια πτέρυγα του καθεστώτος έτοιμη να συμβιβαστεί με τους Αμερικάνους. Με αποτέλεσμα στο ένα ποστ ο Τραμπ να λέει «κάνουμε συνομιλίες, έρχεται συμφωνία» και στο άλλο «θα σας ισοπεδώσουμε».

Ακόμη χειρότερα, αυτό που μέχρι τώρα ήταν απειλή από τη μεριά του Ιράν, δηλαδή ένας ασύμμετρος πόλεμος, όπου θα εκμεταλλευόταν την ικανότητα να κλείσει πρακτικά τα στενά του Ορμούζ και να πλήξει γειτονικές πετρελαϊκές εγκαταστάσεις έγινε τελικά πράξη. Ήδη δοκιμάζει ένα είδος «διοδίων»..

Ακόμη και όταν το 2001 οι ΗΠΑ ξεκίνησαν τον καταστροφικό «πόλεμο κατά της τρομοκρατίας» που κατέληξε σε μερικές από τις μεγαλύτερες στρατιωτικές αποτυχίες τους – αρκεί να σκεφτούμε τον συμβολισμό να επιστρέφουν θριαμβευτές οι Ταλιμπάν στην Καμπούλ και να χρησιμοποιούν τις υποδομές που είχαν φτιάξει οι Αμερικάνοι για να δίνουν συνεντεύξεις Τύπου – εξακολουθούσαν να προσπαθούν να διαμορφώνουν «συμμαχίες των προθύμων» και να υποστηρίζουν ότι το δικό τους σχέδιο θα φέρει «δημοκρατία και οικονομία της αγοράς» σε όλο τον κόσμο.

Σήμερα ούτε σχέδιο φαίνεται να υπάρχει, ούτε κάποια αντίληψη να ευνοηθούν και οι σύμμαχοι, που μέχρι τώρα μόνο τον λογαριασμό βλέπουν να μεγαλώνει διαρκώς. Το μόνο που υπάρχει είναι η προβολή ισχύος.

Και με αυτό τον τρόπο απλώς αφήνουν ολοένα και περισσότερο χώρο στις αυτοκρατορίες που είναι τώρα σε ανοδική πορεία. Αρκεί να αναλογιστεί κανείς πώς η Κίνα «χτίζει» σιγά σιγά την εικόνα ότι αυτή θα έπραττε διαφορετικά, επιμένοντας στη συνεννόηση και τη διπλωματία και ότι θέλει παγκοσμιοποίηση με όρους ‘win-win’ και όχι εμπορικούς πολέμους.

Όσο για την Ευρώπη, παρότι – και ευτυχώς! – έχει αποφύγει να συμμετάσχει ανοιχτά σε αυτό τον πόλεμο, εντούτοις έχει αποτύχει και στο να προτείνει μια διαφορετική κατεύθυνση όπως και στο να αποτρέψει τον πόλεμο. Γιατί ούτε αυτή έχει μια πραγματική στρατηγική για τις αντιθέσεις του σύγχρονου κόσμου, ακριβώς γιατί η ηγεσία της εκπαιδεύτηκε πολύ περισσότερο στην επικοινωνία και την κοντόθωρη εξυπηρέτηση συμφερόντων, παρά στη στρατηγική σκέψη.

Πηγή: in