«Μην παρεξηγείτε την χώρα μου»

Δεν είναι μία αλλά πολλές οι φορές που ο Αντόνιο Μουνιόθ Μολίνα, ισπανός συγγραφέας με πλήθος βιβλίων του μεταφρασμένα στα ελληνικά, βρέθηκε αναγκασμένος να εξηγεί σε ξένους φίλους και δημοσιογράφους ότι η χώρα του είναι δημοκρατία. Σε ένα ταξίδι του στη Νέα Υόρκη, μάλιστα, έφτασε στο σημείο να υπενθυμίσει ότι, αντίθετα από τις ΗΠΑ, στην Ισπανία δεν ισχύει η θανατική ποινή, ούτε φυλακίζονται ανήλικοι σε ισόβια, αλλά ούτε και βασανίζονται κρατούμενοι σε μυστικές φυλακές.

Είναι, γράφει στην El Pais, μια άνιση μάχη απέναντι στα στερεότυπα. Αναγκάζεται, για παράδειγμα, να εξηγήσει ότι η Χώρα των Βάσκων δεν έχει και τόση σχέση με το Κουρδιστάν, την Παλαιστίνη ή τη ζούγκλα της Νικαράγουας όπου οι Σαντινίστας πολεμούσαν τον δικτάτορα Σομόζα. Oτι είναι μία από τι πιο ανεπτυγμένες περιοχές της Ευρώπης με αρκετά υψηλό επίπεδο διαβίωσης και μια εξουσία πολύ πιο αυτόνομη από πολλά ομόσπονδα κρατίδια στον κόσμο. Αλλά ποια ήταν η αντίδραση όσων τον άκουγαν; Στην καλύτερη περίπτωση, ένα ευγενικό αλλά επιφυλακτικό χαμόγελο.

Ο Μολίνα τα ζει όλα αυτά εξαιτίας της αντίδρασης της Μαδρίτης στον αυτονομιστικό πυρετό της Καταλονίας. Βλέπει ακαδημαϊκούς και δημοσιογράφους, που υποτίθεται ότι είναι ενημερωμένοι και αγαπούν την Ισπανία, να πνίγονται σε μια θάλασσα από κλισέ. Να βλέπουν τους Ισπανούς σαν ταυρομάχους, ηρωικούς αντάρτες, αλλά και ιεροεξεταστές και θύματα. «Μας αγαπούν τόσο πολύ ώστε μισούν να αμφισβητούμε την εθελοτυφλία πάνω στην οποία βάσισαν την αγάπη τους. Αγαπούν τόσο την ιδέα μιας επαναστατημένης Ισπανίας που πολεμά τον φασισμό ώστε δεν μπορούν να δεχθούν ότι ο φασισμός τελείωσε πολλά χρόνια πριν» γράφει.

Και να που μια μέρα μια γερμανίδα καθηγήτρια του μετέφερε σε ένα δείπνο τη διαβεβαίωση ενός καταλανού φίλου της ότι η Ισπανία είναι «η χώρα του Φράνκο». Ο Μολίνα τη ρώτησε «όσο πιο ευγενικά μπορούσε» πώς θα αισθανόταν εκείνη εάν κάποιος της έλεγε ότι η Γερμανία είναι η χώρα του Χίτλερ. «Της εξήγησα όσο πιο ψύχραιμα γινόταν κάτι που κανένας άλλος Ευρωπαίος δεν αναγκάζεται να εξηγήσει για τη χώρα του: ότι η Ισπανία είναι μια δημοκρατία, ότι έχει αλλάξει πολύ τα τελευταία σαράντα χρόνια, ότι αναγνώρισε τους γάμους των ομοφυλοφίλων χωρίς εντάσεις, ότι δέχθηκε εκατομμύρια μετανάστες χωρίς εκρήξεις ξενοφοβίας». Και την Καταλoνία; Α ναι, η Ισπανία καταπιέζει τόσο πολύ την κουλτούρα της ώστε επέλεξε ως υποψήφια για τα ξενόγλωσσα Οσκαρ μια ταινία στην καταλανική γλώσσα.

Αν έχεις υποφέρει από τα στερεότυπα των άλλων για τη χώρα σου, τον καταλαβαίνεις.