Η Ελλάδα στην τελευταία θέση της ελευθεροτυπίας στην ΕΕ

Η Ελλάδα κατατάσσεται στην 86η θέση του Παγκόσμιου Δείκτη Ελευθερίας του Τύπου για το 2026 σύμφωνα με την τελευταία έκθεση των Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα, γεγονός που την τοποθετεί στην τελευταία θέση των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η χαμηλή αυτή επίδοση αντανακλά χρόνιες αδυναμίες, όπως η περιορισμένη ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης, η συγκέντρωση ιδιοκτησίας και οι ανησυχίες για την ασφάλεια των δημοσιογράφων.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η εικόνα είναι μικτή. Χώρες όπως η Ολλανδία (2η), η Εσθονία (3η), η Τσεχία (11η) και η Λιθουανία (15η) διατηρούν υψηλές επιδόσεις, αν και ακόμη και αυτές αντιμετωπίζουν πιέσεις, ιδίως σε ό,τι αφορά την ανεξαρτησία των δημόσιων ραδιοτηλεοπτικών οργανισμών και τη συμμόρφωση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Ελευθερία των Μέσων (EMFA). Η Γερμανία (14η) δέχεται κριτική για τη χρήση νόμων εθνικής ασφάλειας που δεν ευθυγραμμίζονται πλήρως με τα ευρωπαϊκά πρότυπα, ενώ και η Γαλλία (25η) και η Ιταλία (56η) αντιμετωπίζουν ζητήματα πολιτικής επιρροής και ρυθμιστικών παρεμβάσεων στα μέσα ενημέρωσης.

Στον αντίποδα, οι χαμηλότερες θέσεις εντός της ΕΕ καταλαμβάνονται από την Ουγγαρία (74η), την Κύπρο (80ή) και την Ελλάδα (86η). Στην Ουγγαρία, η πτώση συνδέεται με την άρνηση εφαρμογής του EMFA, την πολιτικοποίηση της ρύθμισης των μέσων και τη θεσμική πίεση προς τους δημοσιογράφους. Στην Κύπρο (80ή) και την Ελλάδα (86η), η έκθεση επισημαίνει την «ολιγαρχοποίηση» του μιντιακού τοπίου, δηλαδή τη συγκέντρωση της ιδιοκτησίας σε λίγα ισχυρά οικονομικά συμφέροντα, καθώς και τις συνεχιζόμενες απειλές κατά της ασφάλειας των δημοσιογράφων. Οι παράγοντες αυτοί δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου η πολυφωνία και η ανεξαρτησία περιορίζονται, παρά την ύπαρξη τυπικών δημοκρατικών εγγυήσεων.

Η σύγκριση με χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι ιδιαίτερα αποκαλυπτική. Η Μολδαβία (31η) αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα, καθώς παραμένει η μόνη χώρα της Ανατολικής Ευρώπης με «ικανοποιητικό» επίπεδο ελευθερίας του Τύπου, ξεπερνώντας σημαντικά την Ελλάδα. Στα Δυτικά Βαλκάνια, χώρες όπως η Αλβανία (83η), η Βοσνία και Ερζεγοβίνη (90ή) και η Σερβία (104η) βρίσκονται κοντά ή χαμηλότερα από την Ελλάδα, με την επιδείνωση να αποδίδεται στο εχθρικό περιβάλλον για τη δημοσιογραφία και στην αυξημένη επιρροή της προπαγάνδας.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίπτωση της Ουκρανίας, η οποία κατατάσσεται στην 55η θέση, σημειώνοντας άνοδο επτά θέσεων, παρά το γεγονός ότι βρίσκεται σε συνθήκες πολέμου. Η βελτίωση αυτή αποδίδεται στον δυναμισμό του μιντιακού τομέα και στην έντονη ερευνητική δημοσιογραφία που ενισχύει τη διαφάνεια στην πολιτική ζωή. Στον ευρύτερο χώρο της Ανατολικής Ευρώπης και της Κεντρικής Ασίας, η εικόνα είναι σαφώς πιο αρνητική. Η Αρμενία (50ή) χαρακτηρίζεται πλέον «προβληματική», η Γεωργία (135η) σημειώνει σημαντική πτώση, ενώ χώρες όπως το Καζακστάν (149η) και το Κιργιστάν (146η) ενισχύουν περιοριστικές πολιτικές. Στις τελευταίες θέσεις της παγκόσμιας κατάταξης βρίσκονται η Λευκορωσία (165η), το Αζερμπαϊτζάν (171η), η Ρωσία (172η) και το Τουρκμενιστάν (173η), όπου η καταστολή της δημοσιογραφίας είναι συστηματική και θεσμοθετημένη.

Συνολικά, η εικόνα που διαμορφώνεται αναδεικνύει μια Ευρώπη με ισχυρά θεσμικά θεμέλια αλλά αυξανόμενες προκλήσεις. Η Ελλάδα, καταλαμβάνοντας την 86η θέση, δεν βρίσκεται απλώς χαμηλά στην κατάταξη, αλλά εντάσσεται σε μια ομάδα χωρών όπου η ελευθερία του Τύπου υπονομεύεται από δομικούς παράγοντες. Χωρίς ενίσχυση της διαφάνειας και ουσιαστική προστασία της δημοσιογραφίας, η Ελλάδα κινδυνεύει να παραμείνει ουραγός εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με άμεσες συνέπειες για την ποιότητα της δημοκρατίας της.

Πηγή: infowar